In 2026 is het integraal beleid Sociaal domein geactualiseerd waarin de nieuwe ontwikkelingen, wetswijzigingen en lokale signalen een plek hebben gekregen. Dit helpt ons om de juiste keuzes te maken voor de komende vier jaar en om ons bezig te houden met de zaken die er toe doen. Als gemeente staan we voor een sociaal betrokken, veilig en gezond Edam-Volendam waarin iedereen zichzelf kan redden met hulp van elkaar. We blijven sturen op de zelf- en samenredzaamheid van onze inwoners en zorgen voor een passend vangnet met maatwerkvoorzieningen voor inwoners die het niet zelf of samen kunnen.
In het vorige beleidskader was er een andere ordening van de doelen dan nu. Toen stonden vijf opgaven centraal. Deze opgaven wijzigen met ingang van 2027, door de herijking van het integraal beleid, naar drie opgaven (Sociale Basis, De Toegang en Geïndiceerde Maatwerkvoorzieningen) die hierna worden toegelicht.
Samen met deze herijking nemen wij de aanbevelingen uit de in 2026 gepresenteerde benchmark (Cebeon) ter harte. De inzichten in kosten en baten vergroten wij, zodat we gerichter kunnen sturen op de inzet in het sociaal domein, afgezet tegen wat die inzet oplevert.
De Sociale Basis
De sociale basis is de fundering van een gezonde, veerkrachtige en inclusieve samenleving waarin inwoners zich veilig, verbonden en gesteund voelen. Deze basis is essentieel om het welzijn van inwoners te bevorderen en te zorgen dat problemen klein blijven en niet escaleren. Door te investeren in sociale fundamenten wordt die gewenste omgeving gecreëerd waarin mensen zich gesteund voelen, verbondenheid mogelijk is en kansen voor participatie en persoonlijke ontwikkeling aanwezig zijn. De gemeente zet zich in om de sociale basis te versterken barrières weg te nemen zodat iedereen, ongeacht achtergrond, leeftijd of beperking en/of individuele factoren, kan deelnemen aan de samenleving.
De Toegang
Iedere inwoner heeft recht op eenvoudige, snelle en duidelijke toegang tot informatie en ondersteuning. De Toegang is de plek (zowel fysiek als digitaal) waar inwoners zonder drempels met al hun vragen terechtkunnen. De Toegang is integraal opgezet, opdat inwoners in de volle breedte worden geïnformeerd en ondersteund. Hierbij is de verbinding met zowel de sociale basis als de geïndiceerde ondersteuning (waarvoor een verwijzing nodig is) essentieel. Wij zetten ons in als opdrachtgever en beleidsafdeling om dit optimaal te laten functioneren en samenkomen, zodat onze inwoners te allen tijde de meest passende en effectieve ondersteuning (weten te vinden en) ontvangen.
Geïndiceerde maatwerkvoorzieningen
Gemeente Edam-Volendam wil dat minder inwoners afhankelijk zijn van geïndiceerde voorzieningen en ondersteuning. Tegelijkertijd willen we voorkomen dat problemen groter worden of dat inwoners te laat passende ondersteuning krijgen. Daarom zetten we gerichter in op een goede intake, passende interventies, preventie, vroegsignalering en tijdige ondersteuning. Specialistische voorzieningen blijven beschikbaar voor inwoners en gezinnen die deze daadwerkelijk nodig hebben.
De vragen binnen het sociaal domein nemen toe en worden complexer. Problemen raken steeds vaker meerdere leefgebieden. Daarnaast vergroten maatschappelijke ontwikkelingen, zoals vergrijzing, stijgende kosten van levensonderhoud en personeelstekorten in de zorg, de druk op ondersteuning en beschikbare middelen. Met de versterking van de Sociale Basis en de inrichting van De Toegang willen we vragen eerder oppakken en waar mogelijk voorkomen dat wordt opgeschaald naar geïndiceerde voorzieningen. Zo blijft passende ondersteuning beschikbaar én betaalbaar voor inwoners die deze nodig hebben.
De gemeente is verantwoordelijk voor het indiceren van voorzieningen op grond van de geldende wet- en regelgeving, waaronder de Jeugdwet, Wmo, Participatiewet, Wet gemeentelijke schuldhulpverlening en Wet inburgering. Consulenten van het BSL beoordelen aanvragen zorgvuldig en breed. Daarbij staat centraal welke ondersteuning nodig is en hoe deze het beste kan worden georganiseerd: door de inwoner zelf, met het netwerk, vanuit de Sociale Basis, via De Toegang of met een geïndiceerde voorziening.
