Paragrafen

Bedrijfsvoering

Algemeen

Paragrafen zijn bedoeld om voor bepaalde onderwerpen een dwarsdoorsnede te geven in de begroting.
In de verschillende programma's treft u de verschillende onderwerpen en taken aan die de gemeente ten behoeve van haar inwoners uitvoert. Daarvoor beschikt de gemeente over een eigen ambtelijke organisatie.
In de paragraaf Bedrijfsvoering zijn onderwerpen opgenomen die de organisatie raken. Voorbeelden hiervan zijn organisatie-ontwikkelingen, huisvesting, procesoptimalisatie etc. In een apart hoofdstuk Personeel zijn nog andere specifieke zaken en kengetallen opgenomen. Hierna wordt voor de verschillende afdelingen toegelicht welke thema's op het gebied van bedrijfsvoering actueel zijn.

Organisatie

Afdeling Bedrijfsvoering

De afdeling Bedrijfsvoering heeft als belangrijkste taak om te zorgen dat de 3 vakafdelingen, Ruimtelijke Ontwikkeling, Ruimtelijke Beheer en Samenleving hun taken zo efficiënt mogelijk kunnen uitvoeren. Daarnaast adviseert de afdeling het bestuur rechtstreeks over financiële, juridische en bestuurlijke onderwerpen. Binnen de afdeling Bedrijfsvoering zijn de volgende taken opgenomen en ondergebracht in verschillende secties, Financiën, Personeel en Organisatie, Informatievoorziening, Procesmanagement, Privacy en informatiebeveiliging, Facilitair, Juridische Zaken, Inkoop, Vastgoed/Grondzaken en Regiozaken.

Huisvesting Organisatie
De Ark, waarin de raadszaal en een vergaderlocatie worden gerealiseerd, wordt in het 1e kwartaal van 2027 opgeleverd. De huurovereenkomst van de AMVO wordt dan beëindigd.

De realisatie van een nieuw stadskantoor heeft zich toegespitst op de locatie Tase terrein.

Contractmanagement
De Afdeling Bedrijfsvoering versterkt het contractmanagement om de kwaliteit, rechtmatigheid en doelmatigheid van ingekochte diensten en producten te borgen. In 2027 ligt de focus op een professionele en eenduidige uitvoering van de gemeentelijke contracten, waarbij afspraken over prestaties, kwaliteit, kosten, risico’s en duurzaamheid actief worden gemonitord middels een contractmanagement systeem. Door contracten gedurende de gehele looptijd periodiek te evalueren en tijdig bij te sturen, worden financiële en operationele risico’s beperkt. Daarnaast wordt ingezet op duidelijke verantwoordelijkheden voor contracteigenaren, contractbeheerders en contractmanager.

Subsidiewerving
We zetten in 2027 actief in op subsidiewerving.We zoeken naar subsidiemogelijkheden op regionaal, provinciaal en landelijk niveau, die aansluiten bij de gemeentelijke beleidsdoelen en uitvoeringsprogramma’s. Hierbij wordt vroegtijdig samengewerkt met beleidsafdelingen, maatschappelijke partners en regionale samenwerkingsverbanden om kansrijke projecten te identificeren en subsidieaanvragen zorgvuldig voor te bereiden. Indien de werving op landelijk niveau voldoende wordt benut dan is uitbreiding mogelijk naar subsidiewerving op Europees niveau.

Procesmanagement
De focus van procesmanagement zal ook in 2027 op meerdere terreinen liggen. We gaan door met het uitbreiden van de processen in het processenlandschapsplatform. Door onder andere verplichtingen vanuit de Cyberbeveligingswet (Cbw) en de Baseline Informatiebeveiliging Overheid 2 (ofwel BIO2) ligt het accent vooral op de risicoanalyses op het gebied van de rechtmatigheid in het gebruik van persoonsgegeven, financiën (Interne controle) en informatiebeveiliging.
Het aantal beschreven en uitgewerkte processen neemt gestaag toe, waarbij we nauw samenwerken met de (kwaliteits-) medewerkers binnen de teams. Het gestructureerd monitoren en verbeteren van de processen komt ook op gang.

Informatiemanagement
Digitalisering is tegenwoordig alom aan de orde en raakt de fundamenten van de samenleving. Technische snufjes groeien steeds meer uit naar nieuwe technologieën die in korte tijd onze manier van communiceren en leven zijn gaan bepalen. Een goed voorbeeld is Artificiële intelligentie (AI). De ontwikkelingen op dit gebied zijn in 2025 echt goed van start gegaan. Verwachting is dat dit in 2027 nog meer doorontwikkeld met potentieel grote impact.
Vanuit de samenleving wordt ook verwacht dat de gemeenten daarin meegaan, efficiënter gaan (samen)werken en de inwoners tijd- en plaats onafhankelijke dienstverlening aanbieden. Dat zij op alle momenten, waar dan ook met de gemeente kunnen communiceren. Dat vergt nogal wat van de gemeente.
Kijken we terug naar de afgelopen 10 jaar dan zien we grote veranderingen op het gebied van informatie en automatisering. Waar de focus eerder voornamelijk lag op het op orde brengen van de basis, verschuift dit naar het gebruiken, combineren en beschikbaar maken van informatie. De Wet hergebruik overheidsinformatie (Who) verplicht overheidsinstanties informatie beschikbaar te stellen aan burgers, bedrijven voor andere doeleinden zoals commerciële producten of wetenschappelijk onderzoek. De 21e eeuw wordt nu al ‘de eeuw van de digitale informatierevolutie’ genoemd. Digitale informatie speelt een steeds grotere rol in het maken van keuzes.
De informatievoorziening van de gemeente Edam-Volendam wordt steeds belangrijker en steeds complexer. Extra of nieuwe taken worden vanuit de centrale overheid overgedragen naar de gemeenten. Een toenemende uitwisseling van informatie vindt plaats met ketenpartners, samenwerkingsverbanden en andere overheden. Daarnaast wordt meer en meer nadruk gelegd op transparantie in onze dienstverlening met inwoners, bedrijven en instellingen.
Kortom, de gewenste contacten (informatie) met je burgers en bedrijven delen, vergt innovatiekracht en het toekomstbestendig maken van je informatiebeleid/informatiemanagement. Het inzetten van informatietechnologie speelt een belangrijke rol bij enerzijds het voldoen aan wettelijke verplichtingen, anderzijds in het leveren van optimale dienstverlening en efficiënte bedrijfsvoering.
In 2027 wordt het nieuwe visie document op het informatiemanagement in de gemeente Edam-Volendam, voor de periode van 2027-2030, opgesteld. Daarin nemen we ook mee op welke wijze de gemeente om wil gaan met het hebben en delen van informatie ten behoeve van de bedrijfsvoering en dienstverlening. Maar vooral ook welke trends, ontwikkelingen en wijzigingen er op ons afkomen.
Deze zijn vervolgens ondergebracht in 5 ontwikkelsporen met daaraan de volgende doelen:

  • Persoonlijk & Toegankelijk door het realiseren van een persoonlijke en toegankelijke dienstverlening, afgestemd op de behoefte van de collega’s en inwoners, digitaal waar het kan, persoonlijk waar het moet.
  • Open & Transparant zijn door actief te werken aan de openheid, transparantie en toegankelijkheid van onze informatie zodat collega’s de juiste informatie op het juiste moment kunnen inzien en de inwoners over dezelfde informatie beschikken als de gemeente.
  • Data gestuurd ingebed door te werken aan de groei in volwassenheid op het gebied van data gestuurd werken en het inzetten van data als onderdeel van ons dagelijks werk.
  • Flexibel & Wendbaarheid willen we vergroten, samen met doorzettingsvermogen de kracht van een organisatie, door verdergaande ontwikkelingen op het gebied van IV door de organisatie als geheel en de afdeling Bedrijfsvoering.
  • Veilig & Verantwoord bezig zijn en weerbaar blijven tegen dreigingen van buitenaf door zorgvuldig en professioneel met de informatie van onze inwoners omgaan.

Op al deze ontwikkelsporen zijn specifieke projecten benoemd, die we vanuit het jaarplan IV 2025 gaan uitvoeren, en die bijdragen aan het behalen van de doelen.

Privacy
Op het gebied van privacy en bescherming persoonsgegevens is en blijft het van belang dat men zich bewust is van de risico’s die kunnen optreden bij (bovenmatige) persoonsgegevens verwerking.
We moeten bewust zijn wat de impact kan zijn voor burgers wanneer processen niet goed in kaart zijn gebracht door een organisatie of onvoldoende naar de privacy risico’s is gekeken. Tegelijkertijd zullen we scherp moeten blijven in de samenwerking met externe partijen en goede afspraken maken over verwerking persoonsgegevens. In het jaarplan Privacy 2027 wordt daarom de nadruk gelegd op de volgende zaken:

  1. Doelmatigheid in de processen, middels aansluiten en organiseren van Mens Centraal Digitaal en BIO2
  2. Organiseren van Regie- en werkgroep, op bestuurlijk strategisch en functioneel operationeel niveau.
  3. Contractmanagement en verwerkersovereenkomsten/protocol privacy, met als doel om aan de voorkant van aanbestedingen te bezien of een verwerkersovereenkomst nodig is.
  4. Verwerkingsregister, welke periodiek wordt geactualiseerd.
  5. Beantwoorden van AVG-verzoeken van betrokkenen.
  6. Training en bewustwording, met als doel het vergroten van de bewustzijn onder medewerkers, afdelingshoofden en teamleiders met omgang van persoonsgegevens en informatieveiligheid.
  7. Begeleiding bij het opschonen van verouderde data.
  8. Vraagbaak en advies, met als doel de dienstverlening richting onze inwoners te optimaliseren en tegelijkertijd de beschikbare (technische) middelen zo efficiënt als mogelijk in te zetten met de AVG als moreel kompas.
  9. Regionaal overleg, met als doel te komen tot nadere afstemming van AVG-beleidsvoering via regionaal verband.

Informatiebeveiliging
Met de opkomst van AI en de huidige situatie in de wereld waarbij hybride oorlogsvoering genormaliseerd wordt loopt onze organisatie een steeds groter risico om slachtoffer te worden van een cyberaanval.
In 2026 hebben meerdere aanvallen op de gemeentelijke toeleveranciers plaatsgevonden. Gelukkig is de impact beperkt gebleven. We moeten ons voorbereiden op het ergste, waarbij dit het nieuwe normaal is en de reactietijd op incidenten steeds korter wordt. Om beter voorbereid te zijn op deze situatie zijn in 2026 de Cyberbeveiligingswet en BIO 2.0 in werking getreden.
In de periode 2026-2027 werken wij aan de invoering van deze wet en norm onder het programma Informatieveiligheid. Toegang tot technologie wordt door middel van een export verbod en tarieven steeds vaker als politiek drukmiddel ingezet. De ontwikkelingen in de wereld dwingen EU-landen om kritisch te kijken naar hun strategische afhankelijkheid van hardware en software uit niet-EU landen. Daarnaast wordt het aantal audits uitgebreid, gaan we meer oefenen en trainingen volgen en bereiden we ons voor op nieuwe ontwikkelingen.

De doelen voor 2027 zijn:

  1. Verdere uitvoering programma Informatieveiligheid (Cbw en BIO 2.0).
  2. Volgen en voorbereiden op ontwikkelingen m.b.t. strategische afhankelijkheid van niet-EU landen.
  3. Verdere uitbreiding van de ENSIA-audit cyclus met extra onderwerpen als de Wpg, AVG en BIO 2.0.
  4. (Crisis)oefeningen houden met onze gemeenteraad, bestuur, management en ambtelijke organisatie.
  5. Opzet van een robuust Informatiebeveiliging onboarding en certificering programma voor medewerkers.
  6. Aandacht voor de opkomende ontwikkeling post-quantum cryptografie.

Afdeling Samenleving

Datagedreven werken en informatiegestuurde beleidsontwikkeling 
Er wordt geïnvesteerd in datagedreven werken binnen het sociaal domein. Dit start met het in kaart brengen van beschikbare data en het optimaliseren van de inzet ervan voor beleidsmonitoring en -bijsturing. Sinds 2023 ondersteunt een nieuw cliëntvolgsysteem deze integrale werkwijze. De ambitie is om vanaf begroting 2028 meer op actuele data te baseren, zodat beleidsbeslissingen sneller, gerichter en effectiever kunnen worden genomen. Dit omvat zowel budgettaire als opgavegerichte sturing. 

Digitalisering en inclusie 
Digitalisering van dienstverlening wordt versneld, maar er wordt ook actief gewerkt aan het verkleinen van de digitale kloof. Dit gebeurt door het aanbieden van digitale hulp in bibliotheken en locaties in de buurt, het creëren van hybride loketten en het opnemen van toegankelijkheidseisen in aanbestedingen. Hierdoor worden vooral ouderen, laaggeletterden en mensen met een beperking beter bereikt en ondersteund. 

Transformatie in jeugdhulp en versterking lokaal jeugdteam 
De landelijke hervormingen in de jeugdhulp vragen om een transformatie gericht op het voorkomen van problemen en het bieden van lichtere, meer preventieve zorg. De gemeente versterkt het lokale jeugdteam en investeert in vroegsignalering, waarbij scholen, sportverenigingen en het CJG een belangrijke rol spelen. Het doel is meer jeugdhulp thuis, minder uithuisplaatsingen en snelle, passende ondersteuning via een stevig netwerk rondom gezinnen. Komend jaar gaan we aan de slag met de proeftuin sterke lokale teams, dit is ook gekoppeld aan de systemen waarin we werken.

Ruimtelijke ontwikkeling & projecten:

Binnen Ruimtelijke Ontwikkeling werken wij aan een zorgvuldige, toekomstgerichte en samenhangende ruimtelijke ontwikkeling van onze gemeente. De ruimte in onze gemeente is schaars en de opgaven zijn groot. De regelgeving is steeds complexer. Daarom maken wij voortdurend afwegingen tussen beschermen, benutten en ontwikkelen. Daarbij staat een goede balans tussen leefkwaliteit, economische ontwikkeling, energie en klimaat, bereikbaarheid, natuur en identiteit centraal. De hoeveelheid vraagstukken vraagt om regelmatige prioritering en de schaarste van kwalitatief goed personeel blijft een uitdaging.  
 
De Omgevingsvisie vormt hierbij het kompas. Vanuit deze visie zetten wij koers voor de lange termijn en geven wij richting aan de gewenste ontwikkeling van onze leefomgeving. De Omgevingsvisie helpt ons om keuzes te maken die passen bij de ambitie van onze gemeente en die recht doen aan de verschillende belangen in de fysieke leefomgeving.

Omgevingsvisie

De langetermijndoelen werken we uit in omgevingsprogramma's. In aansluiting daarop werken wij aan de verdere vertaling en verankering in het Omgevingsplan, in uitvoeringsplannen en projecten. Daarmee leggen we vast wat we willen beschermen, wat we willen benutten en waar ontwikkeling mogelijk en wenselijk is.
Het Omgevingsplan biedt het juridisch kader waarmee we onze ruimtelijke ambities concreet maken en zorgvuldig kunnen sturen op kwaliteit en samenhang. 
We zorgen ervoor dat beleid en regels beter aansluiten op de praktijk, dat procedures en processen transparant zijn en dat initiatiefnemers en inwoners duidelijkheid ervaren.

Tegelijkertijd blijven we werken aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit en aan een toekomstbestendige inrichting van onze gemeente. We verlenen vergunningen en houden toezicht om de veiligheid, gezondheid en rechten van eenieder te beschermen. We helpen onze inwoners bij het vinden van de juiste informatie. Waar nodig wijzen we de inwoners en bedrijven op de vastgestelde regels en spreken hen daarop aan.
Daarnaast werken we projectmatig samen met marktpartijen aan gebiedsontwikkelingen (lees hierover meer in de paragraaf projecten van deze begroting).

Zo bouwen we stap voor stap aan een evenwichtige ruimtelijke ontwikkeling waarin we ruimte geven aan initiatief en tegelijkertijd waardevolle kwaliteiten behouden voor de toekomst.

Afdeling Openbare Werken

Kleine gemeente, grote opgaven

De gemeentelijke organisatie is relatief klein, maar de opgaven in de openbare ruimte zijn dat niet. Voor het beheer en de ontwikkeling van de openbare ruimte is specialistische kennis nodig, terwijl ontwikkelingen op het gebied van onder andere duurzaamheid, klimaatadaptatie en infrastructuur snel gaan. Tegelijkertijd neemt de beheeropgave toe. Zo hebben we er tientallen kilometers weg bij gekregen, waar we onze inzet en plannen op moeten afstemmen.

Het is niet realistisch en ook niet noodzakelijk om alle specialistische kennis zelf in huis te hebben. Daarom maken we bewust de afweging welke kennis en werkzaamheden we zelf organiseren en waarvoor we samenwerken met externe partijen. Dit vraagt zowel om voldoende vakkennis binnen de eigen organisatie als om professioneel opdrachtgeverschap.

Van dagelijks oplossen naar planmatig werken

De kracht van Openbare Werken ligt van oudsher in de dagelijkse uitvoering. Problemen in de openbare ruimte worden snel opgepakt en medewerkers beschikken op verschillende vakgebieden over veel kennis en ervaring. Die kracht willen we behouden.

Tegelijkertijd vraagt de groeiende en veranderende beheeropgave om een verdere ontwikkeling naar meer planmatig en procesmatig werken. De afgelopen jaren is de organisatiestructuur van Openbare Werken aangepast en zijn nieuwe functies en kennisgebieden toegevoegd. Uit de evaluatie van de reorganisatie blijkt dat de volgende stap vooral ligt in het verder verduidelijken van rollen, taken en verantwoordelijkheden, het verbeteren en borgen van werkprocessen en het versterken van de samenwerking binnen de keten.

Daarbij hebben we nadrukkelijk aandacht voor goed assetmanagement, opdrachtgeverschap en de verbinding tussen beleid, beheer, projecten en dagelijkse uitvoering. Zo werken we toe naar een organisatie die minder afhankelijk is van ad-hocoplossingen en beter in staat is vooruit te kijken en keuzes voor de langere termijn te maken.

Kennis ontwikkelen en goed opdrachtgeverschap

Veel infrastructuur in Nederland nadert het einde van de technische levensduur, terwijl de eisen aan de openbare ruimte veranderen. Ook onze gemeente staat voor deze technische en financiële opgaven.

We blijven daarom investeren in kennis en ontwikkeling van medewerkers, onder andere door opleiding, training, kennisdeling en intercollegiaal overleg. Tegelijkertijd kijken we kritisch naar de verhouding tussen eigen expertise en externe inhuur. Wanneer we werkzaamheden aan marktpartijen overlaten, moeten we als gemeente voldoende kennis en deskundigheid behouden om een professionele opdrachtgever te zijn en te kunnen sturen op kwaliteit, kosten en resultaat.

Een flexibele en toekomstbestendige organisatie

Het dagelijkse werk gaat ondertussen onverminderd door. De openbare ruimte moet schoon, heel, veilig en bruikbaar blijven en inwoners moeten kunnen rekenen op een organisatie die snel kan handelen wanneer dat nodig is.

Tegelijkertijd werken we verder aan een organisatie die is voorbereid op toekomstige ontwikkelingen. Dat betekent dat we kritisch kijken naar onze inrichting, beschikbare capaciteit, verdeling van verantwoordelijkheden en samenwerking binnen en buiten de afdeling. De uitkomsten van de evaluatie van de reorganisatie en de verdere organisatieontwikkeling worden daarbij gebruikt om gerichte verbeteringen door te voeren.

Efficiënt en effectief werken blijft daarbij belangrijk. Niet alleen binnen de afzonderlijke teams, maar juist ook in de hele keten van beleid, voorbereiding, projecten, beheer en uitvoering.

Een aantrekkelijke werkgever voor techniek en openbare ruimte
De arbeidsmarkt voor technische professionals is uitdagend. Juist als relatief kleine gemeente hebben we echter iets bijzonders te bieden. Medewerkers zijn hier vaak betrokken bij het volledige proces en werken niet uitsluitend aan één klein onderdeel. Zij kunnen op operationeel, tactisch én strategisch niveau bijdragen aan de openbare ruimte.

Die positie willen we beter benutten. We investeren daarom in de ontwikkeling van medewerkers, kennisoverdracht en doorgroeimogelijkheden en hebben aandacht voor interne doorstroming. Tegelijkertijd willen we de werving en selectie van technisch personeel verder versterken.

Een aantrekkelijke werkgever zijn betekent ook dat medewerkers weten wat van hen wordt verwacht, verantwoordelijkheid kunnen nemen en ruimte krijgen om hun vakmanschap verder te ontwikkelen. Daarmee werken we niet alleen aan goed werkgeverschap, maar ook aan de continuïteit en kwaliteit van Openbare Werken.

Overheadkosten (Personeel en Materieel)

Onder 'Overhead' vallen de alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers die niet specifiek toegerekend kunnen worden aan  het primaire proces. Onder het primaire proces vallen voornamelijk de activiteiten van de afdelingen Samenleving, Ruimtelijke Ontwikkeling en Openbare Werken.  De kosten, zoals hierna genoemd, vallen onder één taakveld.

  • leidinggevenden  (hiërarchisch), die personele verantwoordelijkheden hebben zoals het voeren van functioneringsgesprekken;
  • financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie, waaronder planning & control, verantwoording en auditing;
  • personeel en organisatie (P&O / HRM) en organisatie- en formatieadvies;
  • inkoop (incl. aanbesteding en contractmanagement);
  • juridische zaken: juridische medewerkers op de afdeling bedrijfsvoering of belast met een bedrijfsvoeringstaak;
  • bestuurszaken: ambtelijke ondersteuning en beleidsadvisering van de burgemeester en het college van b&w;
  • informatievoorziening en automatisering van PIOFACH-systemen;
  • facilitaire zaken en huisvesting (incl. beveiliging);
  • documentaire informatievoorziening (DIV);
  • leges gemeentearchief;
  • managementondersteuning en secretariaten primair proces.

Tot dit taakveld behoort niet :

  • ondersteuning van de raad, de griffie maakt geen deel uit van de ambtelijke organisatie, dit hoort onder taakveld 0.1;
  • archieven met een historische betekenis vallen onder taakveld 5.4;

De volgende activiteiten horen ook niet op dit taakveld, maar moeten worden verantwoord op het taakveld van het betreffende  primaire proces. Leidend hierbij zijn de afspraken uit de financiële verordening of de kadernota:

  • klantcommunicatie die betrekking heeft op specifieke taakvelden, zoals belastingen, wijkteams of vergunningen;
  • de activiteiten van projectleiders en coördinatoren – leidinggevenden zonder personele verantwoordelijkheid;
  • Afhandeling van bezwaar- en beroepsschriften en activiteiten van juristen die primaire taken verrichten zoals vergunningverlening;
  • alle lasten van sturing/ondersteuning/PIOFACH voor zover deze kosten betrekking hebben op één of enkele taakvelden en deze kosten daar worden verantwoord; het betreft bijvoorbeeld de zwembaddirecteur, sectorcontrollers en managementondersteuning en secretariaten primair proces;
  • Informatievoorziening en automatisering ten behoeve van primaire proces-systemen moeten worden verantwoord op het taakveld van dat proces;
  • een bijdrage aan/van een verbonden partij, zoals een gemeenschappelijke regeling, als vergoeding voor de uitvoering van taken. Deze moet worden verantwoord op het taakveld/de taakvelden waar de verbonden partij werkzaam voor is.

In de onderstaande tabel worden de budgetten weergegeven die op het taakveld Overhead zijn begroot. Deze budgetten zijn ingedeeld naar kostensoort.

 

Bedragen * € 1.000

Begroting

Omschrijving

2027

Personeelskosten

40.363

Verdeling salariskosten naar andere taakvelden

-26.427

Inhuur derden

827

Beheer en onderhoud gebouwen

587

Tractie Overhead

88

Overige personeelskosten

845

ICT kosten

2.449

Facilitaire kosten

531

Communicatie en voorlichting

294

Totaal overheadkosten

19.557

Deze pagina is gebouwd op 11/19/2026 14:36:24 met de export van 11/19/2026 14:24:40