Speerpunten

Kwalitatief hoogwaardige en duurzame leefomgeving

Kwalitatief hoogwaardige en duurzame leefomgeving

In dit speerpunt staan twee van de opgaven uit de omgevingsvisie centraal: De opgave Wonen en de opgave Energie en klimaat. Beide opgaven werken we de komende tijd uit in programmaplannen.

Toelichting op programma Wonen:
Onze woonomgeving en de woningmarkt vragen beide continue aandacht. Binnen het programma 'Wonen' gaan we de uitdaging aan om voor een evenwichtige woningvoorraad te zorgen die aansluit op de vraag en om een kwalitatieve, gezonde en veilige leefomgeving te realiseren en in stand te houden.
In de omgevingsvisie hebben we voor het programma Wonen een aantal programmalijnen onderscheiden:
- Woningvoorraad kwantitatief en kwalitatief in evenwicht
- Levendige kerngebieden
- Voorzieningen nabij
- Verademend groen
- Edam-Volendam in beweging
- Sociaal verbonden en veilig

In de begrotingsprogramma's Ruimtelijk Beheer en Sociaal Domein zijn doelen en activiteiten opgenomen die deel uit gaan maken van het programma Wonen. Dit betreft de programmalijnen Voorzieningen nabij, verademend groen, Edam-Volendam in beweging en sociaal verbonden en veilig.
Er zijn verschillende grote en kleine ruimtelijke projecten die bijdragen aan de woningopgaven. De gemeente Edam-Volendam kent projecten waarin zij de regie voert, zoals De Lange Weeren en de Purmer en projecten waarin zij een faciliterende rol aanneemt. Deze laatste categorie betreft projecten waarvoor intentie- en/of anterieure overeenkomsten met ontwikkelende partijen worden gesloten. In dit hoofdstuk worden de grootste projecten toegelicht. Zie voor een beschrijving van andere projecten ook de paragraaf projecten verderop in de programmabegroting.

Toelichting programma Energie & Klimaat:
Mede om te voldoen aan Europese en landelijk wetgeving en akkoorden, staan we voor een grote opgave ten aanzien van de transitie van onze warmte- en energievoorziening en het aanpassen van onze leefomgeving. In dit programma werken we uit hoe we deze duurzame en toekomstbestendige leefomgeving willen bereiken. Daarbij kijken we wat betaalbaar, haalbaar en passend is bij Edam-Volendam.
De opgave werken we uit langs vier programmalijnen:
- Energieneutraal en aardgasvrij in 2050
- Afvalvrij in 2050
- Biodiversiteit stimuleren
- Klimaatadaptatie

De uitvoering van een aantal van deze programmalijnen ligt voor een belangrijk deel binnen programma 4 Ruimtelijk Beheer. In dat hoofdstuk staan de doelstellingen en activiteiten beschreven die aan bovenstaande programmalijnen een bijdrage leveren.

Wat willen we bereiken?

A. Een evenwichtige woningvoorraad en een kwalitatieve, gezonde en veilige leefomgeving (Opgave Wonen)

 Binnen het programma 'Wonen' gaan we de uitdaging aan om voor een evenwichtige woningvoorraad te zorgen, die aansluit op de vraag. Daarnaast willen we een kwalitatieve, gezonde en veilige leefomgeving realiseren en in stand te houden.
In 2027 blijven we vol inzetten op de ruimtelijke projecten waarmee we het aantal woningen in onze gemeente vergroten. Daarnaast werken we de ambities op het gebied van wonen uit in een Programmaplan Wonen.

Wat gaan we doen?

1. Voortzetten planologische procedure Lange Weeren

Portefeuillehouder(s):

Toelichting 2027:

De Lange Weeren betreft een uitbreidingsplan aan de westrand van Volendam. De gebiedsopgave voor De Lange Weeren bestaat uit de realisatie van een woongebied van 1160 woningen en bijbehorende functies en voorzieningen. Begin 2027 wordt naar verwachting het Omgevingsplan ter vaststelling aan de raad aangeboden. Daarnaast werken we aan een anterieure overeenkomst en voeren we een procedure over de prijsvaststelling van de grond. Het eerste deelgebied wordt opgehoogd en de woningen worden verder uitgewerkt door de ontwikkelaar(s).

Wat gaan we doen?

2. Transformatie bedrijventerrein Julianaweg

Portefeuillehouder(s):

Toelichting 2027:

Het bedrijventerrein aan de Julianaweg is technisch en ruimtelijk verouderd en biedt bestaande ondernemingen beperkt ruimte om te groeien of te verduurzamen. We gaan het gebied daarom gefaseerd transformeren naar een gemengd woon-werkgebied met woningen, bedrijvigheid, voorzieningen en een aantrekkelijke openbare ruimte. Het Ontwikkelkader en de Spelregels, vastgesteld door de gemeenteraad op 29 januari 2026, vormen hiervoor het uitgangspunt. Lokale bedrijven krijgen waar mogelijk ruimte om te verplaatsen naar een geschiktere locatie, waaronder bedrijventerrein De Purmer. We stellen de kaders voor beeldkwaliteit en supervisie vast en passen deze toe bij nieuwe initiatieven. Daarnaast werken we de systematiek voor kostenverhaal en het gebiedsfonds uit. Met kansrijke initiatiefnemers sluiten we overeenkomsten en starten we voor de eerste passende ontwikkelingen de ruimtelijke procedures. Over de voortgang, fasering, financiën en risico’s informeren we de gemeenteraad via de rapportage projecten.

Wat gaan we doen?

3. Ontwikkeling van een bedrijventerrein in de Purmer

Portefeuillehouder(s):

Toelichting 2027:

De verplaatsing van de (met name hogere milieucategorie) bedrijvigheid van het bedrijventerrein Julianaweg en andere bedrijven binnen de gemeente Edam-Volendam naar het nieuw te ontwikkelen bedrijventerrein in de Purmer. Dit om de druk op de kern en de leefbaarheid in de omgeving Edam-Volendam te verlichten en te verbeteren. Hiermee bieden we ook bedrijven de ruimte om uit te breiden, te verduurzamen en beter bereikbaar te worden. Bij een verhuizing van bedrijven ontstaat de mogelijkheid tot transformatie, waaronder woningbouw.
Het ontwikkelkader wordt in 2027 verder uitgewerkt naar een concreet inrichtingsplan, inclusief bestekken, tekeningen en uitvoeringsrichtlijnen. Op die manier creëren we een solide basis voor de volgende stap: De daadwerkelijke realisatie van het gebied.

Wat gaan we doen?

4. Ontwikkeling Oranjekwartier

Portefeuillehouder(s):

Toelichting 2027:

We zijn de herontwikkeling gestart van het gebied tussen de Julianaweg, RKAV, het stadion van FC Volendam en de Eikenlaan (Oranjekwartier). De stedenbouwkundige visie is uitgewerkt met woningen, een parkeergarage, commerciële ruimte, gemeentehuis en openbare ruimte.
Een centrale plek voor zowel de gemeenteraad, het college als de ambtelijke organisatie, het toevoegen van sociale woningbouw en een commerciële ruimte. Daarnaast bouwen we een parkeergarage om de parkeerdruk in het centrum en de buurt te verlichten.
Er worden ontwerpteams aanbesteed voor de parkeergarage en de commerciële ruimte en het gemeentehuis. In 2027 worden de ontwerpen verder uitgewerkt naar een definitief ontwerp. De ruimtelijke procedure voor de woningen en de parkeergarage wordt opgestart. Met De Vooruitgang wordt een project opgestart voor de sociale woningbouw. We maken ook een ontwerp voor de inrichting van de openbare ruimte.

Wat gaan we doen?

5. Opstellen en vaststellen Volkshuisvestingsprogramma

Portefeuillehouder(s):

Toelichting 2027:

Volgens de wet Regie is elke gemeente verplicht vóór 1 juli 2027 het Vokshuisvestingsprogramma vast te laten stellen. Het Rijk - en daarmee ook de provincies en gemeenten - beoogt met deze wet beter te kunnen sturen op voornamelijk de realisatie van betaalbare woningen die passen bij de woningbehoefte van de gemeente en de regio. Daarnaast brengen we in kaart welke opgave er is op het gebied van wonen en zorg. Het Volkshuisvestingprogramma gaat onderdeel uitmaken van het programma Wonen.

Wat gaan we doen?

6. Beleid ontwikkelen voor woningbouw in de kleine kernen

Portefeuillehouder(s):

Toelichting 2027:

De provincie heeft kaders meegegeven voor de mogelijkheid van woningbouw in kleine kernen. Aan de hand van deze kaders gaan we uitwerken hoe dit er voor onze gemeente uit kan zien. Dit beleid zal geïntegreerd worden in het programma Wonen.

Wat gaan we doen?

7. Opstellen van programmaplan Wonen

Portefeuillehouder(s):

Toelichting 2027:

We starten met het opstellen van een nota van uitgangspunten voor het programmaplan wonen. Hierin brengen we het bestaande beleid vanuit de sectoren Ruimtelijke Ontwikkeling en Samenleving integraal bij elkaar.
Vervolgens zullen deze uitgangspunten worden verwerkt in een programmaplan, waarin Smart doelstellingen worden uitgewerkt en activiteiten worden bepaald.
Het bestaande tactisch beleid komt integraal samen in de nota van uitgangspunten van het programma wonen.

Wat willen we bereiken?

B. Meer hernieuwbare energie en regie op de energievoorziening en -infrastructuur (Opgave Energie & Klimaat)

Samen met de regio werken we aan het opwekken van hernieuwbare energie. Tot 2030 zetten we vooral in op zonnepanelen op daken van huizen, bedrijven en boerderijen. We zoeken naar kansen met dubbel ruimtegebruik. Grote zonnevelden willen we niet in onze gemeente om de natuur en het landschap te beschermen. Kleine windturbines (met een ashoogte van lager dan 15 meter) staan we toe volgens het beleidskader kleine windturbines Zaanstreek-Waterland.

Netcongestie is op dit moment een grote uitdaging. Onze plannen voor woningbouw, economische groei en mobiliteit vragen samen met de energietransitie om een sterk elektriciteitsnet. We werken samen met netwerkbeheerders om oplossingen voor de netcongestie te vinden.

We zorgen dat het netwerk goed onderhouden kan worden. We reserveren boven- en ondergronds ruimte voor energievoorzieningen en -opslag (o.a. kabels en trafohuisjes), zowel in bestaande wijken als in nieuwe ontwikkelingen.

Wat gaan we doen?

Verkenning naar de huidige en toekomstige energievraag en mogelijkheden voor energie-opwekken

Portefeuillehouder(s):

Toelichting 2027:

We voeren een energieverkenning uit, waarbij we onderzoeken wat de huidige en toekomstige energievraag is binnen de gemeente van huishoudens en bedrijven. Met als doel om de randvoorwaarden te creëren om onze plannen voor wonen, economie en voorzieningen te realiseren. Daarnaast brengen we de verschillende manieren om energie op te wekken in kaart en bekijken we wat de haalbaarheid ervan is. Het opbrengsten van het onderzoek werken we uit in verschillende ontwikkelscenario’s voor de jaren 2030, 2035 en 2050. De resultaten van de energieverkenning vormen een belangrijke basis voor verdere strategische keuzes. We doen dit samen met diverse partners.

Wat willen we bereiken?

C. Minder (fossiel) energiegebruik woningen en utiliteitsgebouwen (Opgave Energie & Klimaat)

Voor het besparen van energie in woningen zijn er drie soorten aanpassingen: kleine energiebesparende aanpassingen, isolatie en ventilatie, en uiteindelijk een comfortabele woning zonder aardgas. De aanpak bestaat uit drie onderdelen: bewoners informeren, advies geven en helpen bij het uitvoeren, en het volgen van de voortgang.

Niet alleen voor woningen maar ook voor ander vastgoed is er de opgave om minder energie te gebruiken. De gemeente heeft eigen vastgoed en stimuleert vastgoedeigenaren om maatregelen te treffen.

Wat gaan we doen?

1. Isolatieaanpak woningen tranche 2

Portefeuillehouder(s):

Toelichting 2027:

De tweede tranche van de isolatiesubsidie loopt tot eind 2027, met een mogelijkheid tot verlenging van een jaar. Het doel is dat voor tenminste 755 woningen één isolatiemaatregel wordt uitgevoerd en dat voor tenminste 400 woningen een tweede isolatiemaatregel wordt uitgevoerd.

Wat gaan we doen?

2. Verder uitwerken warmteprogramma

Portefeuillehouder(s):

Toelichting 2027:

Het warmteprogramma werken we verder uit. Onderdeel daarvan is het isoleren en het mogelijk overstappen op een (hybride) warmtepomp. Het wijkuitvoeringsplan beschrijft hoe de gemeente de inwoners gaat ondersteunen.

Wat gaan we doen?

3. Aanpak Energiearmoede ontwikkelen en uitvoeren

Portefeuillehouder(s):

Toelichting 2027:

In 2027 laten we een aanpak vaststellen en uitvoeren. Vanwege het afronden van het project FIXbrigade en de nieuwe beschikbare middelen voor energiearmoede ontwikkeen we een nieuwe aanpak en starten we de uitvoering.

Wat gaan we doen?

4. Stimuleren van bedrijven om (fossiele) energie te besparen

Portefeuillehouder(s):

Toelichting 2027:

De gemeente biedt individueel advies aan bedrijven om te verduurzamen. Via de OD IJmond handhaven we op de energiebesparingsplicht.

Wat willen we bereiken?

D. Verminderen CO2 bij productie en gebruik van materialen (Opgave Energie & Klimaat)

Binnen de Metropoolregio Amsterdam (MRA) willen we toe groeien naar een meer duurzame regio en de uitstoot van schadelijke stoffen verminderen. We werken in MRA verband samen om dit doel te behalen.

Wat gaan we doen?

1. Ondersteunen van circulaire initiatieven

Portefeuillehouder(s):

Toelichting 2027:

Circulair bouwen en slopen wordt steeds belangrijker. We stimuleren ecologisch en biobased bouwen bij initiatiefnemers in de bouwsector. We zoeken de samenwerking met circulaire bedrijven, stichtingen en andere gemeentes. We ondersteunen initiatieven via de regiodeal Zaanstreek-Waterland en de MRA.

Wat gaan we doen?

2. Circulair bouwen en slopen

Portefeuillehouder(s):

Toelichting 2027:

We doen mee aan de Circulaire Deal Secundaire Bouwmaterialen MRA. In de Circulaire Deal staan afspraken die samen met partijen uit de bouwsector zijn gemaakt over het circulair slopen van gebouwen. We bekijken voor elk bouw- of sloopproject of we de voorschriften kunnen toepassen.

Lasten, baten en saldo

8.941.708

88,7%

3.410.623

88,4%

Deze pagina is gebouwd op 11/19/2026 14:36:24 met de export van 11/19/2026 14:24:40